Na co uważać?

•    To, że coś trafia tylko do znajomych, nie znaczy, że można tracić czujność. Nie wysyłaj niczego, czego mogłabyś później żałować.

•    Nie daj się wciągnąć w „muszę być cały czas online”. Locket to narzędzie, nie obowiązek. Jeśli cię męczy, wyłącz apkę.

•    Zawsze wybieraj osoby, którym ufasz, bo nawet najfajniejsza aplikacja nie zastąpi dobrej relacji.

Co nowego w nauce?

Odkrywanie nowych stanowisk archeologicznych

Dlaczego ten temat jest ciekawy z naszego punktu widzenia? Łączy: archeologię (czyli „coś z przeszłości”), technologię (czyli „jak robimy to dziś”) i perspektywę przyszłości (może ty kiedyś będziesz używać takich narzędzi).

→ Naukowcy wykorzystali zdjęcia satelitarne z programu CORONA (z lat 60. XX w.) oraz sztuczną inteligencję (AI), by wykryć miejsca archeologiczne, które wcześniej były ukryte lub zniszczone. Zespół w Maysan w Iraku (część dawnej Mezopotamii) użył algorytmu AI i osiągnął około 80% trafności w  wykrywaniu nowych stanowisk archeologicznych.

→ W południowym Peru, na obszarze legendarnego płaskowyżu Nazca, naukowcy z pomocą sztucznej inteligencji odkryli 303 nowe figury‑geoglify, które wcześniej nie były znane. Rysunki te przedstawiają między innymi: zwierzęta, ludzi, a nawet orki trzymające… noże.

Choć obszar był już badany intensywnie, technologia pozwoliła znaleźć mniejsze, subtelniejsze figury, które trudno było zauważyć tradycyjnymi metodami. 

→ W 2024 r. archeolodzy ogłosili, że w południowej części stanu Campeche w Meksyku odkryto starożytną majską osadę nazwaną Valeriana. Miasto ma m.in. plac, piramidy‑świątynie, boisko do gry w piłkę oraz zbiornik wodny. Dalej od centrum miasta Valeriana odkryto tarasy i domy ulokowane na zboczach wzgórza, co sugeruje gęstą zabudowę miejską.

Badanie jest pierwszym, które ujawnia struktury Majów w tym regionie Meksyku. Odkrycie zostało dokonane z pomocą technologii LIDAR, która „prześwietlała” las dżungli i pokazywała strukturę pod roślinnością. 

→ W rejonie Deeg w dystrykcie Bharatpur (Rajasthan, Indie) instytucja Archaeological Survey of India (ASI) odkryła w ostatnim czasie głęboki, suchy kanał rzeczny mający około 23 metrów głębokości, który może być związany z mityczną rzeką Saraswati. Znaleziono tam także ślady osadnictwa i artefaktów datowanych na okres od ok. 3500 p.n.e. do 1000 p.n.e. (m.in. narzędzia z miedzi, żelaza, mikronarzędzia) oraz zbiorniki kultowe i terakotowe figurki. 

→ We Włoszech w regionie Kampanii, niedaleko Neapolu, odkryto w 2024 r. dużą przedrzymską nekropolię z 88 grobami i dwoma tumulami (kopcami grobowymi) związanymi z kulturą Samnitów. Znaleziska obejmują broń, ceramikę, biżuterię z bursztynu i brązu, co mówi wiele o społecznej strukturze tamtych ludzi i wymianie kulturowej.