Rozgwiazdy to drapieżniki!

Wyglądają sympatycznie, przemieszczają się bardzo powoli, ale mogą stać się zagrożeniem dla podwodnych ekosystemów. Dlaczego? Wyjaśniamy!

 

Najsłynniejsze rozgwiazdy to…

Oczywiście Malina i Patryk. 🙂 Ona mieszka w akwarium Dentysty (w filmie animowanym „Gdzie jest Nemo?”), on – pod wielkim głazem („SpongeBob Kanciastoporty”). Oboje są różowi, mało ruchliwi, ale poza tym nie wyróżniają się niczym szczególnym. Na pewno nie są groźni. W przeciwieństwie do prawdziwych rozgwiazd, które w większości są drapieżnikami.

 

Czym żywią się rozgwiazdy?

Jedzą glony, gąbki, małże, ślimaki, stawonogi i inne małe zwierzęta, w tym ryby. Sposoby zdobywania pokarmu przez niektóre z nich są dość drastyczne.

→ Na przykład rozgwiazda czerwona (występuje nawet w Bałtyku) przysysa się za pomocą nóżek ambulakralnych do muszli małża.

Tak mocno ściska skorupę, aż ta w końcu się rozchyla. Rozgwiazda wyrzuca z siebie swój żołądek i wciska go przez szczelinę do wnętrza muszli. Soki trawienne rozpuszczają ciało małża – może to trwać nawet dziesięć godzin. Na koniec rozgwiazda czerwona wsysa swoją ofiarę.

→ Inny gatunek, korona cierniowa, żeruje w podobny sposób na koralowcach. Przesuwa się powoli po polipach i niszczy je sokami trawiennymi, a potem wysysa.

Pod koniec lat 60. XX w. korony cierniowe pojawiły się w okolicach Wielkiej Rafy Koralowej (północno-wschodnie wybrzeża Australii). Działalność człowieka doprowadziła do zanieczyszczenia wody i śmierci trytonów (ślimaków morskich), naturalnych wrogów rozgwiazd. Kiedy ich zabrakło, szkodniki zaczęły się masowo rozmnażać. Obecnie niszczą 80 km rafy rocznie!

 

Nóżki ambulakralne – co to?

To zakończenia rozgałęzień układu ambulakralnego (cienkościenne kanały i zbiorniki wysłane nabłonkiem rzęskowym), który występuje tylko u szkarłupni. Nóżki mogą być zaopatrzone w przyssawki.

 

Współcześnie rozróżnia się pięć gromad szkarłupni (zwróćcie uwagę na te ciekawe nazwy):
  • jeżowce,
  • rozgwiazdy,
  • wężowidła,
  • strzykwy,
  • liliowce.

  

Rozgwiazdy…

Żyją na dnie mórz i oceanów na głębokości od 0,5 do 300 m.

Pełzają powoli z przeciętną prędkością 5–15 cm na minutę.

Każde ich ramię posiada dwa rzędy nóżek ambulakralnych, które służą do przemieszczania, oddychania, rozpoznawania pokarmu i chwytania zdobyczy.

Większość ma pięć ramion, ale zdarzają się gatunki posiadające ich więcej. Rekordzista Labidiaster annulatus (zwany Rozgwiazdą Antarktycznego Słońca, bo zamieszkuje wody Antarktydy) ma 45 cienkich ramion.

Nie mają dobrze rozwiniętych narządów zmysłu, ale są wrażliwe na bodźce. Gdy jedno ramię wykryje żywność, inicjuje ruch w tamtym kierunku.

Niektóre wytwarzają toksyny, aby uniknąć pożarcia przez kraby, ryby czy mewy.

 

Ale rekord!

Najdłużej – 34 lata – żyje rozgwiazda purpurowa (zachodnie wybrzeża Ameryki Północnej).

Najcięższa – ponad 5 kg – jest rozgwiazda słonecznikowa, żyjąca w północno-wschodnim Pacyfiku. Rozpiętość jej ramion dochodzi do 1 m.

 

W każdym numerze „Victora Juniora” piszemy o niezwykłych zwierzętach!

Zapraszamy do prenumeraty!

Zdjęcie wprowadzające: fot. Shaun Robinson/Shutterstock.com

0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes
0 komentarzy:

Dodaj komentarz

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *